Cloud Sunucuda CPU Kullanımını Sınırlandırma (CPULimit)

Cloud sunucularda kaynak yönetimi, özellikle CPU kullanımını etkin bir şekilde kontrol etmek, performans optimizasyonu ve maliyet tasarrufu açısından kritik öneme sahiptir. Yoğun trafik alan web uygulamaları veya veri işleme görevleri sırasında belirli süreçlerin aşırı CPU tüketimi, sunucunun genel stabilitesini tehdit edebilir. Bu durum, diğer hizmetlerin yavaşlamasına veya sunucunun tamamen yanıt vermez hale gelmesine yol açabilir. CPULimit aracı, Linux tabanlı cloud sunucularda belirli bir sürecin CPU kullanım yüzdesini sınırlayarak bu sorunları önler. Bu makalede, CPULimit’in kurulumundan kullanımına kadar adım adım rehberlik sunarak, kurumsal ortamlar için pratik çözümler sağlayacağız.

CPULimit Nedir ve Cloud Sunucularında Neden Tercih Edilir?

CPULimit, açık kaynaklı bir Linux aracıdır ve belirtilen bir sürecin (process) CPU çekirdeklerini ne kadar süreyle kullanabileceğini sınırlar. Örneğin, bir sürecin CPU kullanımını %50’ye indirmek mümkündür; bu sayede süreç, CPU’nun yarısını aşamaz ve diğer süreçlere kaynak bırakır. Cloud sunucularda, paylaşımlı kaynaklar nedeniyle bu araç vazgeçilmezdir. Sanal makinelerde (VPS) çalışan birden fazla uygulama olduğunda, bir tanesinin kaynakları tüketmesi tüm sistemi etkileyebilir. CPULimit, bu dengesizliği gidererek uptime’ı artırır ve faturalandırmayı optimize eder.

Avantajları arasında düşük bellek tüketimi ve arka planda sessiz çalışması yer alır. Araç, süreç PID’si üzerinden çalışır ve gerçek zamanlı sınırlama uygular. Cloud sağlayıcılarında (örneğin Ubuntu tabanlı instance’larda) yaygın olarak kullanılır çünkü kernel seviyesinde müdahale gerektirmez. Pratikte, cron job’larla entegre edilerek otomatikleştirilebilir, böylece manuel müdahale minimuma iner. Bu yaklaşım, kurumsal ölçekte ölçeklenebilirlik sağlar ve kaynak israfını önler.

CPULimit Kurulumu Adımları

Kuruluma başlamadan önce, sunucunuzun Linux dağıtımını (Ubuntu, Debian, CentOS) doğrulayın ve root erişimine sahip olun. Güncel paket listesini yenileyin: sudo apt update (Debian/Ubuntu için). CPULimit, çoğu dağıtımda hazır paket olarak bulunmaz, bu yüzden kaynak koddan derleme önerilir. Bu yöntem, en güncel sürümü sağlar ve bağımlılıkları minimize eder.

1. Bağımlılıkları yükleyin: sudo apt install build-essential git. Bu, derleyici araçlarını ve Git’i getirir.
2. Kaynak kodunu indirin: git clone https://github.com/opsengine/cpulimit.git veya resmi siteden tar.gz dosyasını indirin.
3. Derleyin ve yükleyin: Klasöre girin (cd cpulimit), make çalıştırın, ardından sudo make install. Bu, /usr/local/bin’e binary’yi yerleştirir.
4. Test edin: cpulimit --help ile seçenekleri görün.

Kurulum sonrası, araç PATH’te hazırdır. CentOS için yum/dnf ile build-essential yerine gcc ve make kullanın. Toplam süre 5 dakikayı aşmaz ve sunucu yeniden başlatmaya gerek yoktur. Bu adımlar, production ortamlarında risksiz uygulanabilir.

CPULimit ile CPU Sınırlama Uygulamaları ve Örnekler

Temel Kullanım Senaryoları

Temel kullanım, belirli bir sürecin PID’sini hedefler. Örneğin, aşırı CPU tüketen bir Node.js uygulamasının PID’sini bulun: ps aux | grep node. PID 1234 ise, cpulimit -p 1234 -l 30 ile %30 CPU’ya sınırlayın. -l parametresi kullanım yüzdesini belirtir (0-100). Araç, süreci fork’lar ve sınırlamayı uygular; orijinal süreç kesintisiz devam eder. Bu komut foreground’da çalışır, arka plana almak için & ekleyin veya nohup kullanın. Web sunucularında Apache veya Nginx child process’leri için idealdir, böylece DDoS benzeri yüklerde sistem korunur.

Gelişmiş Seçenekler ve Otomatikleştirme

Gelişmiş modda, executable adına göre sınırlama yapın: cpulimit -e mysql -l 50 -z. -e executable, -z mevcut süreçleri öldürür ve yenisini başlatır. Çoklu CPU için -c belirtin, örneğin 4 çekirdek: cpulimit -p 1234 -l 200 -c 4 (%50 per core). İzleme için -v verbose ekleyin. Otomatikleştirmek adına, bir script yazın: PID’yi ps ile alın, cpulimit çalıştırın ve cron’a ekleyin (*/5 * * * * /path/to/script.sh). Bu, her 5 dakikada kontrol eder. Loglama için output’u dosyaya yönlendirin: cpulimit ... > /var/log/cpulimit.log. Kurumsal setup’larda, systemd service ile daemonlaştırın.

İzleme ve Sorun Giderme

Etkinliği top veya htop ile doğrulayın; sınırlanan süreç %’yi aşmaz. Sorunlarda, kill -9 ile cpulimit’i durdurun. Sınırlar çok düşükse süreç yavaşlar, bu yüzden test ortamında ayarlayın. Cloud dashboard’larında (örneğin AWS CloudWatch) CPU metriğini entegre edin. Uzun vadede, container’lar (Docker) ile cgroup sınırlamalarını tercih edin, ancak CPULimit hafif alternatif sunar. Performans raporları için sarıkodak: time cpulimit ....

CPULimit’i etkin kullanarak cloud sunucularınızda kaynak dengesini sağlayabilir, maliyetleri düşürebilir ve hizmet kalitenizi yükseltebilirsiniz. Düzenli izleme ve ayarlamalarla, bu araç kurumsal altyapınızın temel taşlarından biri haline gelecektir. Uygulamadan sonra sistem loglarını takip ederek optimizasyonları sürekli geliştirin.