cPanel'den Manuel Veritabanı ve Dosya Yedeği Alma

cPanel, web siteleri için kapsamlı bir kontrol paneli olarak bilinir ve veri kaybını önlemek amacıyla manuel yedekleme işlemleri sunar. Günlük otomatik yedeklemelere ek olarak, manuel yedek alma, kritik güncellemeler öncesi veya beklenmedik sorunlara karşı proaktif bir yaklaşım sağlar. Bu rehberde, cPanel üzerinden dosyalarınızı ve veritabanınızı manuel olarak nasıl yedekleyeceğinizi adım adım ele alacağız. Bu işlem, hosting sağlayıcınızın sunduğu araçlarla gerçekleştirilir ve herhangi bir ek yazılıma ihtiyaç duymaz. Düzenli yedekleme alışkanlığı edinmek, sitenizin sürekliliğini garanti altına alır ve olası veri kayıplarından korur.

cPanel’e Erişim ve Yedekleme Hazırlığı

cPanel’e erişim, hosting hesabınıza ait kullanıcı adı ve şifre ile sağlanır. Tarayıcınızda barındırma firmanızın cPanel giriş URL’sini (genellikle etkiadiniz.com/cpanel şeklinde) ziyaret edin ve kimlik bilgilerinizi girin. Giriş yaptıktan sonra, ana sayfada “Dosyalar” ve “Veritabanları” bölümlerini göreceksiniz. Yedekleme öncesi, sitenizin mevcut durumunu kontrol edin: Dosya İzinlerini inceleyin (Dosya Yöneticisi üzerinden 644 veya 755 standartlarını doğrulayın) ve veritabanı tablolarının bütünlüğünü phpMyAdmin’de sorgulayın. Bu hazırlık adımı, yedekleme işleminin sorunsuz geçmesini sağlar.

Ayrıca, yedek dosyalarınızı saklayacağınız yerel bir klasör oluşturun ve yeterli depolama alanı ayırın. cPanel’in “Yedekler” (Backup) bölümünden genel bir tarama yapın; ancak manuel işlem için File Manager ve phpMyAdmin’i tercih edeceğiz. Bu araçlar, tam kontrol sağlar ve otomatik yedeklerin ötesinde özelleştirme imkanı verir. İşleme başlamadan önce, sunucunuzdaki mevcut yükü göz önünde bulundurun; yoğun saatlerde yedekleme gecikmelere yol açabilir. Hazırlık tamamlandıktan sonra, dosyaları ve veritabanını ayrı ayrı yedekleyin ki kurtarma daha kolay olsun.

Manuel Dosya Yedeği Alma İşlemi

Dosya yedeği için cPanel’in Dosya Yöneticisi’ni kullanın. Ana sayfadan “Dosya Yöneticisi”ne tıklayın ve public_html klasörüne gidin; burası sitenizin ana dizinidir. Tüm dosyaları seçmek için üstteki “Seç” butonuna tıklayın veya Ctrl+A ile hepsini işaretleyin. Ardından “Sıkıştır” seçeneğini seçin ve ZIP formatını tercih edin (gzip daha küçük dosya boyutu sağlar ancak ZIP evrenseldir). Sıkıştırma adını “dosya-yedek-[tarih].zip” olarak belirleyin ve sıkıştırmayı başlatın. İşlem tamamlandığında, oluşan ZIP dosyasını “İndir” ile bilgisayarınıza aktarın. Bu yöntem, temalar, eklentiler ve medya dosyalarını kapsar.

İleri Düzey Dosya Seçimi ve Hariç Tutma

Büyük sitelerde tüm dosyaları yedeklemek zaman alabilir; bu yüzden kritik klasörleri önceliklendirin: wp-content (WordPress için), uploads ve config dosyaları. Dosya Yöneticisi’nde arama çubuğunu kullanarak belirli uzantıları filtreleyin (örneğin .php veya .jpg). Hariç tutma için, geçici dosyaları (cache, logs) seçmeyin; bunları manuel olarak temizleyin. Sıkıştırma sırasında “Gelişmiş” seçeneklerden şifreleme ekleyin ki yedek güvenliği artsın. Bu yaklaşım, yedek boyutunu %30-50 küçültür ve indirme süresini kısaltır. Tamamlanan yedeği birden fazla konuma kopyalayın.

Yedekleme Hatalarını Önleme

Yedek sırasında izin hataları oluşursa, Dosya Yöneticisi’nde etkilenen dosyalara sağ tıklayıp “İzinler”i düzenleyin (dizinler 755, dosyalar 644). Sunucu kaynakları yetersizse, dosyaları parça parça sıkıştırın. İşlem loglarını cPanel’in hata günlüklerinden takip edin. Bu detaylar, kesintisiz yedekleme sağlar ve gelecekteki sorunları minimize eder.

Manuel Veritabanı Yedeği Alma

Veritabanı yedeği için “phpMyAdmin”e gidin (Veritabanları bölümünden). Kullanılabilir veritabanlarınızı soldaki listeden seçin; örneğin “siteadiniz_wp123”. Üst menüden “Dışa Aktar”ı tıklayın ve “Hızlı” yerine “Özel” modunu seçin. SQL formatını tercih edin, sıkıştırma olarak gzip etkinleştirin. “Yapı ve Veri”nin her ikisini de işaretleyin; ek olarak, “DROP TABLE” ve “CREATE TABLE” seçeneklerini aktifleştirin ki kurtarma tam olsun. Dışa aktarma boyut sınırı aşılırsa, veritabanını tablolar halinde bölün. Oluşan .sql.gz dosyasını indirin ve adlandırın (“vt-yedek-[tarih].sql.gz”).

Veritabanı Yapısını Koruma

Dışa aktarma sırasında “Veri” sekmesinde “INSERT” satırlarını tam olarak dahil edin. Özel ayarlar altında charset’i utf8mb4 olarak doğrulayın (modern siteler için). Büyük veritabanlarında (100MB+), sunucu timeout’larını önlemek için php.ini’de max_execution_time’i artırın (cPanel MultiPHP INI’den). Bu, veri bütünlüğünü korur ve restore sırasında tutarsızlıkları engeller. Yedeği aldıktan sonra, boyutunu ve ilk satırlarını metin editörüyle kontrol edin.

Kurtarma Testi ve Optimizasyon

Yedeği test etmek için yerel bir phpMyAdmin kurun (XAMPP gibi) ve içe aktarın. Tabloların oluştuğunu ve verilerin doğru yüklendiğini sorgularla doğrulayın (SELECT COUNT(*) FROM tablo_adi). Optimizasyon için mysqldump komutunu cPanel Terminal’den kullanın: mysqldump -u kullanici -p veritabani > yedek.sql. Bu CLI yöntemi daha hızlıdır ve cron job’larla otomatikleştirilebilir.

Manuel yedekleme tamamlandıktan sonra, dosyaları ve veritabanını güvenli bir bulut depolama alanına (örneğin kendi sunucunuz dışındaki bir yere) yükleyin. Haftalık rutin haline getirin ve değişiklik loglarını tutun. Bu pratik, sitenizin dayanıklılığını artırır ve profesyonel bir yönetim sergiler. Düzenli uygulama ile veri güvenliğinizi maksimize edin.