Linux Sunucuda wget ve curl Kullanım İpuçları

Linux sunucularında dosya indirme, veri aktarımı ve API etkileşimleri gibi işlemler için wget ve curl araçları vazgeçilmezdir. Bu araçlar, komut satırı tabanlı yapılarıyla sunucu yöneticilerine hızlı ve güvenilir çözümler sunar. wget, özellikle büyük dosyaları arka planda indirmek için idealdir; curl ise HTTP, HTTPS, FTP gibi protokollerle esnek veri alışverişi sağlar. Bu makalede, her iki aracın pratik kullanım ipuçlarını adım adım ele alarak, sunucu ortamlarında verimliliği artırmanıza yardımcı olacak teknikler paylaşacağız. Temel komutlardan gelişmiş senaryolara kadar somut örneklerle rehberlik edeceğiz, böylece işlemlerinizi optimize edebilirsiniz.

wget ile Etkili Dosya İndirme

wget, recursive indirme ve devam etme özellikleriyle Linux sunucularında sıkça tercih edilir. Temel kullanımda wget https://ornek.com/dosya.zip komutuyla bir dosyayı indirirsiniz, ancak sunucu yükünü yönetmek için --limit-rate=500k parametresiyle indirme hızını sınırlayabilirsiniz. Bu, bant genişliğini korur ve diğer işlemleri etkilemez. Arka planda çalıştırmak için nohup wget -c dosya.zip & komutunu kullanın; -c kesintilerde devam etmeyi sağlar.

Dizine göre indirme için -P /hedef/dizin ekleyin. Recursive modda bir siteyi indirmek isterseniz wget -r -np -nH --cut-dirs=1 https://ornek.com/ ile üst dizinleri hariç tutar, gereksiz dosyaları önlersiniz. Örnek: Bir web sitesinin sadece resimlerini indirmek için wget -r -A.jpg,.png https://ornek.com/resimler/. Bu komut, Accept parametresiyle filtreleme yapar. Log tutmak adına -o wget.log ekleyin, hataları izleyin. Bu teknikler, yedekleme script’lerinde vazgeçilmezdir ve sunucu depolama yönetimini kolaylaştırır. Her komut sonrası ls -lh ile boyutu kontrol edin.

curl ile Veri Aktarımı ve Testler

curl, POST/GET istekleri ve header yönetimiyle API testleri için üstündür. Basit GET için curl -s https://api.ornek.com/veri kullanın; -s sessiz mod sağlar. Çıktıyı dosyaya kaydetmek için curl -o veri.json https://api.ornek.com/veri. Header eklemekte -H "Authorization: Bearer token" ile kimlik doğrular, -H "Content-Type: application/json" ile format belirtirsiniz. Örnek: JSON POST için curl -X POST -H "Content-Type: application/json" -d '{"key":"deger"}' https://api.ornek.com/gonder.

• İlerleme çubuğu için -# kullanın, uzun indirmelerde faydalıdır.
• SSL sertifika sorunlarında -k ile atlayın, test ortamlarında pratiktir.
• Çıktıyı pipe ile işleyin: curl https://api.ornek.com | jq . jq yüklüyse JSON’u formatlar.

Bu yöntemler, CI/CD pipeline’larında script entegrasyonu için idealdir. Zaman aşımı için --max-time 30 ekleyin, sunucu yanıtlarını hızlandırır. Her test sonrası HTTP kodunu curl -w "%{http_code}\n" -s -o /dev/null URL ile doğrulayın.

Gelişmiş Kullanımlar ve Otomasyon İpuçları

Script Entegrasyonu

wget ve curl’ü bash script’lerde birleştirerek otomasyon sağlayın. Örnek script: #!/bin/bash\nwget -q -O- https://ornek.com | curl -X POST -d @- https://hedef.com. Bu, wget ile indirilen veriyi curl ile POST eder. Cron job için crontab -e ile dakikalık çalıştırın: * * * * * /script.sh >/log.txt 2>&1. Hata yönetimi için if [ $? -ne 0 ]; then echo "Hata"; fi ekleyin. Bu yaklaşım, günlük yedeklemelerde veri senkronizasyonunu otomatikleştirir ve manuel müdahaleyi minimize eder.

Güvenlik Odaklı Parametreler

Güvenlik için wget’te --no-check-certificate yerine sertifika doğrulaması yapın, curl’de --cacert ca-bundle.crt kullanın. Proxy üzerinden --proxy http://proxy:port ile çalıştırın. User-agent gizlemek için -U "Mozilla/5.0" ekleyin, bot engellerini aşar. Örnek: curl -x proxy:port -U agent https://guvenli.site. Logları /var/log/curl.log‘a yönlendirin, erişim denetimi yapın. Bu ipuçları, kurumsal sunucularda uyumluluğu sağlar ve veri sızıntılarını önler.

Sonuç olarak, wget ve curl araçlarını ustalıkla kullanarak Linux sunucularınızda indirme, test ve otomasyon süreçlerini verimli hale getirebilirsiniz. Pratik komutları script’lere entegre ederek zaman tasarrufu sağlayın, her zaman log ve hata kontrollerini ihmal etmeyin. Bu teknikler, günlük operasyonlarınızı güçlendirirken, sistem güvenilirliğini artırır. Uygulamaya başlayın ve sunucu performansınızı gözlemleyin.