VPS Sunucuda Swap Dosyasını Manuel Olarak Artırma

VPS sunucularında bellek yönetimi, performansın temel taşlarından biridir. RAM kapasitesi sınırlı olduğunda, sistem işletim sistemi tarafından disk alanını geçici bellek olarak kullanan swap alanına başvurur. Bu, özellikle yüksek trafikli web siteleri veya veritabanı yoğun uygulamalar için hayati öneme sahiptir. Swap dosyasını manuel olarak artırmak, VPS’inizi yeniden başlatmadan hızlı bir şekilde optimize etmenizi sağlar. Bu rehberde, Ubuntu tabanlı bir Linux VPS üzerinden adım adım işlemeyi ele alacağız. Bu yöntem, root erişimi olan sunucularda güvenle uygulanabilir ve sunucu kaynaklarını verimli kullanmanızı sağlar.

Mevcut Swap Durumunu Değerlendirme

Swap dosyasını artırmadan önce, mevcut durumu analiz etmek esastır. Bu, gereksiz genişletmelerin önüne geçer ve doğru boyutu belirlemenizi sağlar. Linux sistemlerinde swap, RAM’in yetersiz kaldığı durumlarda devreye girer ve yavaşlama riskini azaltır. VPS sağlayıcınızın panelinden RAM miktarını kontrol edin; örneğin 2 GB RAM için 1-2 GB swap önerilir.

Swap Kavramı ve Önemi

Swap, sabit diskte ayrılmış bir bölgedir ve fiziksel belleğin uzantısı olarak işlev görür. VPS ortamında, ani bellek taleplerini karşılamak için kullanılır. Yetersiz swap, out-of-memory (OOM) hatalarına yol açar ve süreçlerin sonlandırılmasına neden olur. Manuel artırma, partition tabanlı swap yerine dosya tabanlı yaklaşımı tercih eder; bu, esneklik sağlar ve mevcut disk alanını kullanır. Performans açısından, SSD tabanlı VPS’lerde daha etkilidir.

Mevcut Swap’ı Kontrol Etme Adımları

Terminal’e root olarak giriş yapın ve şu komutları çalıştırın: free -h ile toplam, kullanılan ve boş swap’ı görüntüleyin. swapon --show mevcut swap dosyalarını listeler. cat /proc/swaps detaylı bilgi verir. Bu verilerle, mevcut swap’ın RAM’in %50-100’ü arasında olup olmadığını değerlendirin. Örneğin, 1 GB RAM ve 512 MB swap varsa, artırma gereklidir. Bu inceleme, 5 dakikada tamamlanır ve karar sürecini hızlandırır.

Yeni Swap Dosyası Oluşturma

Yeni swap dosyası oluşturmak, mevcut diskin bir kısmını ayırarak gerçekleştirilir. Bu işlem, sunucuyu etkilemeden yapılır ve boyutunu ihtiyaçlara göre ayarlayabilirsiniz. Önerilen boyut, RAM’in 1-2 katıdır; örneğin 4 GB RAM için 4-8 GB swap. İşlem sırasında disk kullanımını izleyin ki alan tükenmesin.

Dosya Oluşturma Komutları

İstediğiniz boyutta dosya üretin: sudo fallocate -l 2G /swapfile ile 2 GB’lık dosya anında oluşturulur. Alternatif olarak sudo dd if=/dev/zero of=/swapfile bs=1024 count=2097152 kullanın; bu, daha yavaş ama güvenli bir yöntemdir. Dosyayı güvenli hale getirin: sudo chmod 600 /swapfile. Bu adımlar, dosyayı sadece root’un erişimine açar ve güvenlik sağlar. Oluşturma sonrası ls -lh /swapfile ile boyutu doğrulayın.

Swap Dosyasını Formatlama

Dosyayı swap formatına dönüştürün: sudo mkswap /swapfile. Bu komut, dosyayı swap için hazırlar ve UUID atar. İşlem saniyeler sürer. Hata durumunda, dosya izinlerini kontrol edin. Formatlanmış dosya, etkinleştirilmeye hazırdır ve sistem belleğini genişletir. Bu aşama, swap’ın düzgün çalışmasını garanti eder.

Swap’ı Etkinleştirme ve Kalıcılaştırma

Swap’ı etkinleştirdikten sonra, yeniden başlatmalarda kalıcı olması için ayarlar yapılmalıdır. Bu, VPS’in stabil çalışmasını sağlar ve manuel müdahaleyi ortadan kaldırır. Etkinleştirme sonrası performansı izleyin; aşırı kullanım HDD yükünü artırabilir.

Swap’ı Aktif Etme

sudo swapon /swapfile ile swap’ı etkinleştirin. free -h ile hemen doğrulayın. Sistem belleği artmış görünür. Bu komut geçicidir; yeniden başlatmada kaybolur. Bellek yoğun uygulamaları test edin, örneğin bir veritabanı sorgusu çalıştırarak farkı gözlemleyin.

fstab Dosyasına Ekleme

Kalıcılaştırmak için sudo nano /etc/fstab açın ve son satıra /swapfile none swap sw 0 0 ekleyin. Kaydedin ve sudo mount -a ile test edin. Hata yoksa kalıcıdır. UUID için sudo blkid /swapfile kullanın. Bu, boot sırasında otomatik yüklenmesini sağlar ve bakım yükünü azaltır.

Bu adımları uygulayarak VPS sunucunuzun swap alanını başarıyla artırmış olursunuz. Düzenli izleme ile (örneğin vmstat 1 5), swap kullanımını takip edin ve gerektiğinde boyutu ayarlayın. Bu optimizasyon, downtime’ları minimize eder ve uygulamanızın güvenilirliğini artırır. Profesyonel bir yaklaşımla yönetildiğinde, VPS’iniz daha dayanıklı hale gelir.