İç Hastalıkları,

Kortizon Nedir? Yan Etkileri Nelerdir?

Kortizon tedavisi alan hastaların endişeleri oldukça fazladır. Hormonal dengenin düzenlenmesi için gereken bu tedavi vücutta belli başlı değişikliklere neden olur ve dikkat edilmesi gereken unsurlar vardır.

 

Kortizol hormonu, vücudumuzda var olan, böbrek üstü bezlerinden salgılanan bir hormondur. Doğuştan beri var olan ve ölüme kadar devam eden bir süreçtir. Stres durumunda salgılanarak vücudu tehlikeye karşı koruma altına alır. Karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasını düzenler.  

Kortizol eksik salgılandığında kullanılan yöntem kortizon tedavisidir. Amaç üretilemeyen kortizol hormonunu vücuda sağlamaktır. Kortizon tedavisinin yapımı damar veya ağız yoluyla verilen doktorun tercih ettiği ilaç çeşidi ve dozu ile gerçekleştirilir. Kortizol üretimi vücut sıcaklığına, kan basıncına, kiloya göre değişir. Buna bağlı olarak da kortizon tedavisinin şekli kişiden kişiye göre farklılıklar gösterir. 

Kortizonun Yan Etkileri Nelerdir?

Kortizon tedavisi alan hastalarda karşılaşılan en tipik sorun halsizlikle beraber kalsiyum yetersizlikleridir. Tedavi alan hastanın kalsiyum, potasyum, D vitamini içeren besinleri tüketmesinde fayda vardır. Kontrolsüz kortizon tedavisi diyabete neden olabilir çünkü kan şekerini yükseltici etkisi bulunmaktadır. Tansiyonu da artırarak cushing sendromu denilen hastalığa neden olabilir. Bu hastaların bağışıklığı düşer ve enfeksiyonlara (tüberküloz) yatkınlıkları artar.

Mide asidini artırarak mide ülserlerine neden olabilir. Aynı zamanda bağışıklık düşeceği için yaraların iyileşme süresi de uzar. Hastaların yağ, tuz ve karbonhidrat alımını azaltmaları gerekir. Özellikle böbrek, kalp hastaları bu konuda dikkatli olmalıdır. Aşırı tuz alımına bağlı olarak böbrek işlevini yerine getiremez ve bu sebeple yüksek tansiyon sorunlarını beraberinde getirir.

  • Kalsiyum yetersizliği beraberinde kemik erimesi
  • Potasyum atımı beraberinde potasyum ihtiyacının artması
  • Ciltte tüylenme, kıllanma
  • Halsizlik, yorgunluk
  • Kan şekerinde yükselme ( Fazla kortizol hormonu sentezi glikoz sentezini uyarır.)
  • Regl düzensizlikleri ve seksüel bozukluklar
  • Çocuklarda büyüme geriliği
  • Tiroid hastalıkları
  • Kaslarda erime ve güçsüzlük
  • Enfeksiyona yatkınlığın artması
  • Geç yara iyileşmesi
  • Mide hastalıkları
  • Görme kusurları

Kortizon tedavisi alan hastaların ilaçları dozları artırılarak verilmeye başlar ve bırakırken de doz yavaş yavaş azaltılarak bırakılır. İlaçların aniden bırakılması şoka neden olabilir. Çünkü bu ilaçlar bağımlılık yapar.